Avrupa Birliği (AB), dijital gündemin bir parçası olan kripto para piyasasına yönelik hazırlayacağı yasal düzenleme ile inovatif, istikrarlı ve düşük riskli bir piyasa modeli oluşturmayı hedefliyor.

Finans alanında blok zincir teknolojisinin ana uygulamalarından biri olan kripto varlıklara yönelik AB, 2018 yılında FiTech Eylem Planı’yla başlayan yasal süreci bu yıl tamamlamayı hedefliyor. Kripto Varlıklardaki Piyasalar (MiCA) çerçevesinde, 2019/1937 Sayılı AB Direktifi‘nde yer alan değişiklik ile mevcut AB finansal hizmetler mevzuatının dışında kalan kripto varlıkları ve e-para jetonlarını (token) kapsayan dört genel amaç belirlendi.

İlk olarak, AB içinde kripto varlık pazarlarının gelişmesi için mevcut finansal hizmetler mevzuatı kapsamında olmayan tüm kripto varlıklarının düzenleyici kurallarını açıkça tanımlayan güçlü bir yasal çerçeveye ihtiyacı olduğu saptandı. Ardından, kripto varlıklarının gelişimini ve dağıtılmış defter teknolojisinin (DDT) (Distributed Ledger Technology-DLT) daha geniş kullanımını teşvik etmek üzere yeniliği ve adil rekabeti desteklemek için güvenli ve orantılı bir çerçeve oluşturulması amaçlandı. Bir diğer adımda, uygun düzeyde tüketici ve yatırımcı koruması ve piyasa bütünlüğünün sağlanması hedeflenirken, son olarak kripto para piyasasında finansal istikrarın korunması amaçlandı.

Yasal Düzenlemenin Altında Hangi Nedenler Yatıyor?

AB Komisyonu, AB mali düzenlemesi kapsamında kripto varlıklara yönelik hizmetlerde kuralların olmamasından dolayı, yatırımcıların önemli sorunlarla karşı karşı kaldığını savunurken, üye ülkelerin de ulusal düzeyde uygulamış olduğu kurallardan dolayı Tek Pazar’da rekabetin parçalanma riski taşıdığını vurguluyor.

AB’nin risklere ve tehditlere karşı ortaya koyacağı düzenleme ile yalnızca yetkili servis sağlayıcılarının kripto para birimlerini sunmasına izin verilecek ve ilgili sağlayıcıların AB’de kayıtlı bir ofis açmaları istenecek. Ayrıca AB, finansal kurumların dijital dayanıklılığını da düzenlemeyi denetlemeyi de planlıyor. Yasal düzenleme önerisi kabul edildiği takdirde, uluslararası bir kurumun bu alanı düzenleyen ilk yasal düzenlemesi de ortaya konacak.

Bu hedefler karşısında, Avrupa Sermaye Piyasaları Enstitüsü CEO’su ve Genel Müdürü Karel Lannoo, yasal düzenleme sürecine yönelik şu önerileri sıraladı:

1. MiCA Yönetmeliği taslağında kripto varlıklarının daha net tanımlarının yapılması ve mevcut mali kurallarla uyumunun sağlanması,
2. Kripto varlıklar için AB denetim mekanizmasının basitleştirilmesi ile kripto eylemlerinin lisanslanması ve denetlenmesi için Avrupa denetim otoritelerine daha büyük bir rol verilmesi,
3. Kripto varlıkların değerlendirilmesinde daha fazla şeffaflığın sağlanması,
4. Kara para aklama, dolandırıcılık ve ve uluslararası ödeme ağlarının kriminalize edilmesiyle mücadele etmek için kripto varlıklar konusunda gelişmiş uluslararası işbirliğinin tahsis edilmesi,
5. AB’nin kripto piyasaları konusundaki çalışmalarına ilişkin daha fazla farkındalığının yaratılması ve tartışılması.

Yukarıda belirtilen öneriler ve AB’nin dijital gündem politikaları dikkate alındığında, sanal yatırımlarda popüler hale gelen kripto varlıklara yönelik risklerin değerlendirilmesinde ve önlem alınmasında sadece 27 üyenin değil, küresel beklentilerin de göz önünde bulundurulması önemli hale geliyor.

Not: 2021 yılında, kripto paralarda toplam işlem hacmi 2020’ye göre yüzde 567 artarak 15,8 trilyon dolara ulaşırken, kripto para ile dolandırıcılık ise yaklaşık yüzde 80 artarak 14 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.