Euro alanında ortak Dijital Para Birimi çıkarma olasılığını araştıran Avrupa Merkez Bankası (AMB), dijital bir Euro’nun nasıl tasarlanıp dağıtılabileceğinin yanı sıra piyasada yaratabileceği etkileri de inceliyor.

Euro Bölgesi 20 ülkede yaklaşık 341 milyon Avrupalı‘nın kullandığı Euro’nun vatandaşlar ve işletmeler tarafından perakende ödemeleri için kullanılmak üzere dijital olarak hizmete sunulması planlanıyor. Değerlendirme aşamasının sonunda AMB’nin ana karar alma organı olan Yönetim Konseyi, dijital Euro’nun 2023 yılı üçüncü çeyreğinde hizmete sunulmasına karar verebilir.

Merkez bankası parası olan kağıt ve madeni parayı, dijital alana aktararak dijital bir kamu parası oluşturmayı hedefleyen AMB, merkez bankası dijital para birimini oluşturmayı hedefliyor. Banka hesabındaki paranın harcandığı gibi dijital Euro ile ödeme yapmak için bir kart veya telefon uygulamasının olacağı bu sistemdeki en önemli özellik, bu paranın AMB tarafından garanti edilen ve desteklenen merkez bankası parası olmasıdır.

Kripto varlıklarla mücadele bekleniyor.

Son yıllarda tüm dünyada ortaya çıkan kripto varlıkların yarattığı piyasa düzensizliği karşısında bu varlıkları ‘para’ olarak değerlendirmeyen AMB, bu varlıkların güvenilir bir değişim aracı, bir değer kaynağı ve bir hesap birimi olarak kabul etmiyor. Bu varlıkların herhangi bir merkezi kurum tarafından desteklenmemesi ve yönetilmemesine de dikkat çeken AMB, ihtiyaç duyulduğu takdirde bu varlıkların para ile değiştirilmesi konusunda da çekimser davranıyor.

Parasal risklerin en aza indirilmesi hedefleniyor.

Dijital Euro sistemi ile özel olarak işletilen bankacılık sistemiyle etkileşime geçerek, insanların paralarını karşılıklı olarak hesaplarına aktarabilecekler. Merkez bankasında depolanan para risksiz olacağı için bu, bir bütün olarak para sistemini bankalara daha az bağımlı ve dolayısıyla daha az riskli hale getirecek. Böylece hükümetlerin “batamayacak kadar büyük” bankaları kurtarma ihtiyacını da azaltacak. Bu sistem, mevduat sigortası planlarını daha az gerekli hale getirebilir.

Halka açık bir dijital Euro’nun, bankacılık sisteminin merkez bankası parasına ayrıcalıklı erişimini ortadan kaldıracağı bu sistem, insanların merkez bankası parasını da kullanmalarına izin vererek, ekonomik gücün birkaç büyük özel kurumda yoğunlaşmasını azaltacak. İnsanlar paralarını yönetme konusunda daha fazla özgürlüğe sahip olacağı öngörülürken, bankalar, mevduat garantileri ve kurtarma paketleri gibi daha az zımni kamu sübvansiyonu alacağından, dijital Euro, bankacılık sistemini etik açıdan daha sorumlu ve rekabetçi olmaya zorlayacak.

Kamuya açık olacağı için dijital Euro, özel gölge paradan daha güvenli ve istikrarlı bir değer biçimi sağlayacak ve finansal istikrarı artırma potansiyeline sahip olabilecek. Ayrıca, birçok kişinin merkez bankasında dijital bir Euro cüzdanı olması, AMB’nin para politikasını uygulaması için doğrudan araçlar sağlayacaktır.