Brexit sürecinin tamamlanmasının ardından AB’den resmen ayrılan Birleşik Krallık, 95,5 milyar Avro’luk değeriyle dünyanın en büyük bilim, araştırma ve geliştirme programı olan Ufuk Avrupa Programı’na geri döndü.

2016 yılında yapılan Brexit referandumunun ardından Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma kararı alan ve uzun süren pazarlıklar sonucu 2020’de Birliğe veda eden Birleşik Krallık, Ticaret ve İşbirliği Anlaşması kapsamında Ufuk Avrupa Programı’na tekrar döndü.

Anlaşmaya göre, Birleşik Krallık’taki araştırmacılar, 2024 yılı çağrıları da dahil olmak üzere, Ufuk Avrupa Programı altında yer alan hibe programlarına tam katılım sağlayabilecekler. Ayrıca Birleşik Krallık, 2023 yılında programları çerçevesinden duyurulan çağrılar için finansman sağlamaya devam edecek.

2021-2027 yıllarını kapsayan ve 9’uncu Mali Çerçeve Programı kapsamında araştırma, 95,5 milyar Avrupa ile dünyanın en büyük araştırma, geliştirme ve yenilik hibe programı olan Ufuk Avrupa Programı’nın sunduğu hibe fırsatlarından AB üye ülkeleri kadar programa dahil olan asosiye ülkeler de yararlanabiliyor. Bireysel düzeyde bilimsel ve akademik çalışmaların yanı sıra konsorsiyum destekli projelere de hibe desteği sunan program, KOBİ’lere ve kamu kuruluşlarına da destekler sunuyor.

AB Bilimsel Destek Programları, Birleşik Krallık için Önemli Bir Yere Sahip

AB bütçesine katkının Birleşik Krallık’ın ekonomisine büyük bir yük getirdiği iddası referandum sürecinde önemli tartışma başlıklarından biri olmuş, Birlik’ten ayrılmanın ülke ekonomisi için önemli bir kazanç olacağı dile getirilmişti. Ancak Birleşik Krallık, AB hibe programlarından fazla yararlanan ülkelerin başında gelirken, ülkenin araştırmacıları ve bilim insanları önemli sayıda projelere imza atıyor. Örneğin, Ufuk Avrupa Programı’nın 1’inci sütununda yer alan ve 2021-27 dönemi arasında 16 milyar Avro ile dünyanın en büyük bireysel hibe programı olan Avrupa Araştırma Konseyi’nden (ERC) en fazla yararlanan ülke Birleşik Krallık oldu. 2007 yılından bu yana 16 yıllık süreçte Birleşik Krallık’taki araştırmacılar 2397 proje için 4 milyar Avro’yu aşkın hibe desteği kazandı.

AB’den ayrılma sürecini tamamlayarak, ekonomik, bilimsel ve toplumsal alanlara ilişkin ‘a la carte’ anlayışını benimseyeceğini öngördüğüm Birleşik Krallık, AB ile bu alanlara ilişkin ikili işbirliğini geliştirmeyi hedeflemeye devam edecek. Çünkü, 2022 yılı AB-Birleşik Krallık ticaret verilerine baktığımızda ülke, AB’ye 340 milyar Pound’luk mal ve hizmet ihraç ederken, bu toplam ihracatının %42’sini oluşturdu. Buna karşın, AB’den 432 milyar Pound’luk ithalat yaparken, bu da toplam ithalatının %48’ini oluşturdu. Burada oluşan 92 milyar Pound’luk devasa açık, Birleşik Krallık için negatif bir durum olarak ortaya çıkıyor. Çünkü ayrılık sonrası yükselen ticaret bariyerleri, ekonomik ilişkilere ilişkin Birleşik Krallık’ın hareket alanını kısıtlıyor. Ekonomik gelişime ilişkin ülkenin AB fon programlarında yer alması, AR&GE ve bilimsel etkinliklerin fonlanmasının yanı sıra bu etkinliklerin büyük fonlar aracılığıyla ekonomik bir değere dönüşmesi açısından da önemli bir yere sahip.